Odpowiedzialność porządkowa pracowników (1)
Jest wiele rodzajów odpowiedzialności ponoszonej przez pracowników - dyscyplinarna, karna, odszkodowawcza. W przypadku odpowiedzialności porządkowej pracodawca może zastosować wobec zatrudnionej osoby naganę, upomnienie i karę pieniężną. W jakich sytuacjach ma prawo to zrobić? Czy obowiązujące przepisy pozwalają na kumulowanie tych środków dyscyplinujących?
Władysław Patulski
Autor jest doktorem prawa; jest Sędzią Sądu Najwyższego w stanie spoczynku.
Kontakt: personel@infor.pl
Strony stosunku pracy powinny znać wszelkie konsekwencje natury osobistej lub majątkowej związane z niewykonaniem lub niewłaściwym wykonaniem obowiązków pracowniczych, a w ślad za tym także wiedzieć, od czego zależy odpowiedzialność pracownika. Jest to szczególnie ważne w gospodarce rynkowej, w której pracodawcy mają duże możliwości rozwiązywania umów o pracę.
Czy w związku z tym zbyteczne są instrumenty o charakterze represyjno-wychowawczym postaci kar porządkowych, regulowanych przepisami art. 108-113 k.p.? Przecież związki zawodowe mogłyby udzielić zapewnienia - jak to ma miejsce w Wielkiej Brytanii - że pracownicy będą przestrzegać ustalonego przez prawo, stosownego porządku w procesie pracy oraz przepisów bhp i przeciwpożarowych. Obowiązuje też zasada dotycząca pracowniczej odpowiedzialności materialnej (art. 114 w zw. z art. 100 k.p.). Wreszcie, zgodnie z porzekadłem o kiju i marchewce, pracodawca dysponuje gamą nagród i wyróżnień, które mogą i powinny lepiej stymulować wzorowe wypełnianie obowiązków pracowniczych, aniżeli środki dyscyplinarne (przepisy zawarte w art. 105 k.p.). Okazuje się jednak, że stosowanie tych środków jest racjonalne i uzasadnione w praktyce.

