Eksperyment wskaże ci drogę

Większość poradników dla menedżerów bazuje na osobistych doświadczeniach autorów. Takie jednostkowe przykłady nie mogą jednak zgodnie z warunkami rzetelnej wiedzy naukowej stanowić uniwersalnych wytycznych z powodzeniem zastosowanych w każdych okolicznościach. Inaczej rzecz się ma z ekspetymentami z dziedziny psychologii społecznej. W jaki sposób można je wykorzystać, pokazując ich praktyczne i ponadindywidualne implikacje dla pracy każdego menedżera?

W artykule przedstawię trzy badania, które zostały uznane w kręgu naukowym za jedne z najważniejszych i przełomowych1. Są one niezwykle ciekawą i przydatną inspiracją dla każdego szefa.

Dysonans poznawczy

Badania przeprowadzone na początku lat 50. XX wieku wykazały, że w niektórych przypadkach, kiedy zachowanie człowieka jest sprzeczne z jego przekonaniami, ludzie potrafią modyfikować swoje postawy tak, aby pasowały do zachowań. Leon Festinger, badacz i psycholog Stanford University, w kultowym już eksperymencie zaprosił studentów do wzięcia udziału w badaniu dotyczącym „pomiarów wyników działania” (taki był oficjalny cel badania). Rzeczywisty cel badania nie został im ujawniony - tak jak w przypadku wielu eksperymentów psychologicznych - aby nie wpływać na reakcje osób biorących w nich udział. Uczestnicy badania zostali najpierw poproszeni o wykonywanie przez godzinę żmudnych, monotonnych i z pozoru bezsensownych czynności manualnych. Następnie podzielono ich na trzy grupy, których członkowie mieli w ramach pomocy badaczowi, przybliżyć cel i przebieg badania nowym osobom na nie czekającym. Osoby z pierwszej grupy miały skłamać, opisując zadania jako przyjemne i ciekawe, a za pomoc badaczowi otrzymywały dolara. Członkowie drugiej grupy