Na potrzeby tego artykułu będę posługiwał się pojęciem kapitału intelektualnego zamiast kapitału ludzkiego, jako kategorią szerszą i pełniejszą. Kapitał ludzki to wiedza, kompetencje, doświadczenia, poziom zaangażowania i pasji pracowników firmy lub organizacji. Ale to jest za mało dla odniesienia przewagi konkurencyjnej, ponieważ niezwykle istotne są także wzajemne relacje, zachowania, poziom współpracy i wzajemnych oddziaływań pracowników, a także innych osób włączonych w działania firmy. To wszystko tworzy właśnie kapitał intelektualny.

Wskaźniki łatwiej mierzalne

Dość łatwą do zmierzenia, analiz i porównań składową kapitału ludzkiego w przedsiębiorstwie są podstawowe kategorie, opisujące liczbowo pracowników oraz wskaźniki efektywnościowe z nim związane. Są wśród nich: liczba pracowników ogółem, czas pracy, struktura zatrudnienia według działów, funkcji i form zatrudnienia, struktura wykształcenia, procentowy udział pracowników na stanowiskach inżynieryjnych i specjalistycznych, wykorzystanie czasu pracy i urlopów, poziom absencji, poziom i struktura godzin nadliczbowych, wielkość i zakres ewentualnych umów cywilnych z pracownikami i efektywność zatrudnienia. Istotne są też koszty pracy i pozapłacowe składniki wynagradzania oraz wskaźnik i koszty fluktuacji lub liczba dni odbytych szkoleń.