Optymizm nie jest cechą często wymienianą jako kluczowa u pracownika. A jednak, obok wymagań formalnych, adekwatnej wiedzy i kompetencji, optymizm ma duże znaczenie dla jakości wykonywania pracy. Ponieważ optymizm jest łączony z atrybucyjnym stylem wyjaśniania, jego poziom może mieć duży wpływ na codzienne funkcjonowanie jednostki, determinując tym samym jej reakcje i podejmowane działania. Optymiści różnią się od pesymistów stylem wyjaśniania, sposobem działania i poziomem motywacji wewnętrznej. Co za tym idzie, mogą wymagać innego traktowania z perspektywy zarządzania personelem, warunków pracy, budowania ścieżek kariery czy systemów motywacyjnych.

Optymizm a styl wyjaśniania

Aby w pełni nakreślić rolę optymizmu, niezbędne jest powiązanie tej cechy z atrybucyjnym stylem wyjaśniania. Według Philipa G. Zimbardo, sposób, w jaki jednostka wyjaśnia spotykające ją zdarzenia, może stać się przeznaczonym jej na całe życie stylem atrybucyjnym, który wpływa na spostrzeganie samych siebie, a co za tym idzie, determinuje wybory i działania jednostki. Optymistyczny styl atrybucyjny polega na przypisywaniu przyczyn niepowodzeń zewnętrznym czynnikom o charakterze zmiennym i modyfikowalnym. Sukcesy zaś są tłumaczone jako zależne od wewnętrznych i stałych czynników jednostki. Pesymistyczny styl atrybucyjny interpretuje niepowodzenia jako zdeterminowane wewnętrznie, stałe i globalne, powodowane przez jednostkę, zaś sukcesy są tłumaczone zewnętrznymi i zmiennymi czynnikami. Człowiek optymistycznie nastawiony do świata będzie uważał sukces za wynik własnego działania i cech, jakie posiada, zaś pesymista będzie uważał sukces za łut szczęścia lub przypadek. Osoby o optymistycznym stylu wyjaśniania oczekują sukcesów i dążą do ich osiągania, podczas gdy pesymiści skupiają się na unikaniu porażek. Zimbardo udowadnia również, że poziom optymizmu wpływa na motywację do działania i poziom zaangażowania w podjęte aktywności.