Kontrowersyjna terapia

Początek lat 60. XX-wieku, Szpital Stanowy Mendota. Trwa 91. sesja prowadzona przez młodego terapeutę z 33-letnim schizofrenikiem. Pacjent siedzi zgarbiony na skraju krzesła, bez emocji, z twarzą pozbawioną mimiki, z oczyma utkwionymi w dal. Wszystkie wspierające uwagi terapeuty typu "Jesteś wiele wart, Twoje życie może się zmienić" puszcza koło uszu lub czasami zaprzecza: "Nic nie jestem wart, nic się nie zmieni". Terapia zmierza donikąd. I nagle podczas tej 91. sesji terapeuta zaczyna się we wszystkim zgadzać z pacjentem, mówi mu, że jest beznadziejny i że go po prostu męczy. Używa rozbudowanych metafor. Pacjent nagle zaczyna się trząść ze śmiechu. Szok. Wdaje się w rozmowę, opowiada historie ze swojej młodości, o tym, jak w szkole był kapitanem drużyny sportowej. Nigdy wcześniej nie mówił o sobie. Prawie w ogóle się nie odzywał. Terapeuta udaje, że nie wierzy, prowokuje do reakcji, powątpiewa w prawdziwość jego słów. Pacjent zaczyna się irytować. Wkrótce wychodzi z choroby. Potwierdzają to późniejsze badania innych psychologów. Terapeutą jest Frank Farrelly.

Oczarować coaching prowokatywny

Od czasu, kiedy Frank Farrelly odkrył skuteczność swojej metody, minęło ponad pół wieku. Czym zatem jest terapia prowokatywna (na potrzeby tego artykułu słowa terapia i coaching będą używane zamiennie) i dlaczego wzbudza aż tak wielkie emocje? Najlepiej wyjaśnił to sam Frank Farrelly podczas warsztatu w Bournemouth 30 kwietnia 2004 r.: "W terapii prowokatywnej odgrywasz wobec klienta rolę adwokata diabła. To jest jak czułe, żartobliwe przekomarzanie się bliskich przyjaciół - popierasz negatywną stronę ambiwalencji klienta w sprawie jego samego oraz jego życiowych osiągnięć".